سيڪشن: تاريخ

ڪتاب: سنڌ گزيٽيئر (گڏيل جلد1 ۽2)

باب:

صفحو:29 

ضميمو: 1

اڳوڻي سنڌ ۽ خيرپور جي پکين جي لسٽ

(نظرثاني ٿيل ۽ جون 1954ع تائين اپ ٽو ڊيٽ ڪيل)

از: ڪي. آر. ايٽس اڳوڻو ڊي. آءِ. جي پوليس، سنڌ ريجن

 

جريان نمبر

 

سنڌي نالو

 

انگريزي نالو

 

رمارڪس

1.             

روڏ ڪانگ

Sindhi Raven

ٻچا ڏيڻ لاءِ ٻاهران ايندڙ.

2.            

ٽاڪرو ڪانگ

Brown necked Raven

کيرٿر جبل ۾ رهندڙ.

3.            

وڏو ڪارو ڪانگ

Indian Jungle Crow

اڀرندي سرحد تي رهندڙ.

4.            

ڪانگ

Sindh House Crow

مقامي.

5.            

ملنگ متاهه

Sindh Tree Pie

مقامي.

6.            

نالو ڏنل نه آهي

Penduline Tit

ٻاهريون.

7.            

ليلو

Straited Babbler

مقامي.

8.            

هيڙهو

Common Babbler

مقامي.

9.            

هيڙهو

Afghan Babbler

کيرٿر ۾ رهندڙ.

10.        

ساٿ ڀائي

Large Grey Babbler

مقامي.

11.         

ساٿ ڀائي

Sindh Jungle Babbler

مقامي.

12.        

نالو ڏنل نه آهي

White Eyed Babbler

مقامي.

13.        

نالو ڏنل نه آهي

Sindh grass Babbler

مقامي.

14.        

نالو ڏنل نه آهي

Grey Hypocolius

ٻاهريون.

15.        

بلبل

White eared Bulbul

مقامي.

16.        

ٿري بلبل

Red vented Bulbul

مقامي.

17.        

نالو ڏنل نه آهي

Nuthatch

ٻاهران اچي گهڻو وقت رهي پوندڙ.

18.        

ڪاري قينچي

Drougo

مقامي.

19.        

نالو ڏنل نه آهي

Grey Eyed Warbler

ٻاهريون.

20.       

نالو ڏنل نه آهي

Turkestan Grass hopper warbler

ٻاهريون.

21.        

ڇت چير

Eastern Amorous Reed warbler

مقامي.

22.       

نالو ڏنل نه آهي

Blyth’s Reed warbler

ٻاهريون.

23.       

نالو ڏنل نه آهي

Paddy field warbler

ٻاهريون.

24.       

نالو ڏنل نه اٿس

Tailor Bird

مقامي.

25.       

نالو ڏنل نه اٿس

Mustached Sedge Warbler

ٻاهريون.

26.       

نالو ڏنل نه اٿس

Fan-tailed Warbler

مقامي.

27.       

چيهو

Rufus-fronted Wren-Warbler

مقامي.

28.       

سر- چيهو

Burne’s Grass Warbler

مقامي.

29.       

نالو ڏنل نه اٿس

Bristle-faced Grass Warbler

ٻاهريون.

30.       

نالو ڏنل نه اٿس

Syke’s Tree- Warbler

مقامي.

31.        

نالو ڏنل نه اٿس

Booted Tree- Warbler

مقامي.

32.       

نالو ڏنل نه اٿس

Eastern Common White throat

ٻاهريون.

33.       

نالو ڏنل نه اٿس

Eastern Orphan Warbler

ٻاهريون.

34.       

نالو ڏنل نه اٿس

Desert Warbler

ٻاهريون.

35.       

نالو ڏنل نه اٿس

Hume’s White throat

ٻاهريون.

36.       

نالو ڏنل نه اٿس

Indian Lesser White throat

ٻاهريون.

37.       

نالو ڏنل نه اٿس

Hume’s Lesser White throat

ٻاهريون.

38.       

نالو ڏنل نه اٿس

Siberian Chiffchaff

ٻاهريون.

39.       

نالو ڏنل نه اٿس

Sindh willow warbler

ٻاهريون.

40.       

نالو ڏنل نه اٿس

Lain willow wren

ٻاهريون.

41.        

نالو ڏنل نه اٿس

Green willow- warbler

ٻاهريون.

42.       

نالو ڏنل نه اٿس

Streaked Scrub- Warbler

مقامي.

43.       

نالو ڏنل نه اٿس

Eastern Cetti’s Warbler

ٻاهريون.

44.       

نالو ڏنل نه اٿس

Long- tailed oil- warbler

مقامي.

45.       

نالو ڏنل نه اٿس

Streaked Wren- Warbler

مقامي.

46.       

نالو ڏنل نه اٿس

Yellow- vented wren- warbler

مقامي.

47.       

نالو ڏنل نه اٿس

Indian Wren- warbler

مقامي.

48.       

وڏو ٻوڙو

Great Grey Shrike

مقامي.

49.       

نالو ڏنل نه اٿس

Allied Grey  Shrike

ٻاهريون.

50.       

ٻوڙو

Bay- backed Shrike

مقامي.

51.        

ننڍو ٻوڙو

Rufous- backed Shrike

مقامي.

52.       

ٻوڙو

Red- backed Shrike

ٻاهريون.

53.       

ٻوڙو

Rufous Shrike

ٻاهريون.

54.       

ملهالو

Pale Brown Shrike

ٻاهريون.

55.       

ٻوڙي

Sindh Wood- Shrike

مقامي.

56.       

نالو ڏنل نه اٿس

Short- billed Minivet

ٻاهريون.

57.       

نالو ڏنل نه اٿس

Rosy Minivet

ٻاهران اچي رهي پوندڙ

58.       

نالو ڏنل نه اٿس

Sindh Wandering Minivet

مقامي.

59.       

نالو ڏنل نه اٿس

White- breasted Oinivet

ٻاهران اچي رهي پوندڙ

60.       

نالو ڏنل نه اٿس

Large Cuckoo- Shrike

ٻاهران اچي رهي پوندڙ

61.        

نالو ڏنل نه اٿس

European broken Oriole

ٻاهريون.

62.       

نالو ڏنل نه اٿس

Oriole

ٻاهريون.

63.       

ڪٻرو وهيو

Rosy Pastor

ٻاهريون.

64.       

ڪارو وهيو

Finsch’s Starling

ٻاهريون.

65.       

ڪارو وهيو

Common Starling

ٻاهريون.

66.       

ڪارو وهيو

Dresser’s Starling

ٻاهريون.

67.       

ڪارو وهيو

Central Asian Starling

ٻاهريون.

68.       

ڪارو وهيو

Hume’s Starling

ٻاهريون.

69.       

ڪارو وهيو

Sind Starling

مقامي.

70.       

مينا

Black- headed Mina

مقامي.

71.        

مينا

Common Mina

مقامي.

72.       

مينا

Bank Mina

مقامي.

73.       

نالو ڏنل نه اٿس

Spotted Fly Catcher

ٻاهريون.

74.       

نالو ڏنل نه اٿس

Red- breasted Fly catcher

ٻاهريون.

75.       

نالو ڏنل نه اٿس

Turkistan Paradise Fly catcher

ٻاهران اچي رهي پوندڙ

76.       

نالو ڏنل نه اٿس

Black- napped Blue Fly catcher

ٻاهريون.

77.       

مک مار

White browned Fan tailed Fly catcher

مقامي.

78.       

پدي

Red Bush- chat

مقامي.

79.       

نالو ڏنل نه اٿس

Stonechat

ٻاهريون.

80.       

نالو ڏنل نه اٿس

White tailed stonechat

مقامي.

81.        

نالو ڏنل نه اٿس

Stolicz ska’s Bush-chat

اڀرندي سرحد جو مقامي

82.       

نالو ڏنل نه اٿس

Hooded chat

کيرٿر جي هيٺاهين حصي ۾ رهندڙ

83.       

نالو ڏنل نه اٿس

Hume’s chat

کيرٿر جي مٿاهين حصي تي رهندڙ

84.       

نالو ڏنل نه اٿس

Pied chat

مقامي.

85.       

نالو ڏنل نه اٿس

Gould’s Chat

ٻاهران اچي رهي پوندڙ

86.       

نالو ڏنل نه اٿس

Strickland’s chat

ٻاهران اچي رهي پوندڙ

87.       

نالو ڏنل نه اٿس

Siberian chat

ٻاهريون.

88.       

نالو ڏنل نه اٿس

Isabelline Chat

ٻاهريون.

89.       

نالو ڏنل نه اٿس

Gould’s Desert Chat

ٻاهريون.

90.       

نالو ڏنل نه اٿس

Red- tailed chat

ٻاهريون.

91.        

نالو ڏنل نه اٿس

Reastart

ٻاهريون.

92.       

نالو ڏنل نه اٿس

Red spotted blue throat

ٻاهريون.

93.       

ڪٻري پُسري

Brown backed Robin

ٻاهريون.

94.       

نالو ڏنل نه اٿس

Magpie Robin

ٻاهران اچي رهي پوندڙ

95.       

نالو ڏنل نه اٿس

Black- throated Thrush

ٻاهريون.

96.       

نالو ڏنل نه اٿس

Blyth’s Blue Rock- Thrush

ٻاهريون.

97.       

نالو ڏنل نه اٿس

Eastern Blue Rock Thrush

 ٻاهران اچي رهي پوندڙ

98.       

نالو ڏنل نه اٿس

Rock Thrush

ٻاهريون.

99.       

نالو ڏنل نه اٿس

Blue headed Rock Thrush

ٻاهريون.

100.    

سرچير

Common Weaver

مقامي.

101.     

سرچير

Streaked Weaver

مقامي.

102.    

سرچير

Black throated Weaver

مقامي.

103.    

چتلي

White throated Munia

مقامي.

104.    

سُرڪ چتلي

Red Munia

مقامي.

105.    

نالو ڏنل نه اٿس

Eastern Desert Finch

کيرٿر جي مٿاهن حصن ۾ رهندڙ

106.    

نالوڏنل نه اٿس

Common Rose Finch

ٻاهريون.

107.    

ٻوڙي

Sind Yellow throated Sparrow

 مقامي.

108.    

جهرڪي- چيلي

House Sparrow

مقامي.

109.    

جهرڪي

Kashmir House Sparrow

ٻاهرين

110.     

جهرڪي

Spanish Sparrow

ٻاهرين.

111.      

جهنگ جهرڪي

Sind Jungle Sparrow

مقامي.

112.     

نالو ڏنل نه اٿس

Reed Bunting

ٻاهرين.

113.     

ٻوڙي

White Crapped Bunting

ٻاهرين.

114.     

ٻوڙي

Red headed Bunting

ٻاهرين.

115.     

ٻوڙي

Grey- necked Bunting

ٻاهرين.

116.     

ٻوڙي

Black headed Bunting

ٻاهرين.

117.     

ٽڪر ٻوڙي

Striated Bunting

کيرٿر جي مٿاهن حصن ۾ رهندڙ.

118.     

نالو ڏنل نه اٿس

Crested Bunting

ٻاهران اچي رهي پوندڙ

119.     

ابابيل

Pale Sand Martin

ٻاهريون.

120.    

ابابيل

Small Sand Martin

مقامي.

121.     

ابابيل

Pallid Crag Martin

مقامي.

122.    

ابابيل

Common Swallow

ٻاهريون.

123.    

ابابيل

Wire tailed Swallow

مقامي.

124.    

ابابيل

Red rumpled Swallow

ٻاهران اچي رهي پوندڙ

125.    

ابابيل

European Red rumpled Swallow

ٻاهريون.

126.    

نالو ڏنل نه اٿس

White Wagtail

ٻاهريون.

127.    

نالو ڏنل نه اٿس

Masked Wagtail

ٻاهريون.

128.    

نالو ڏنل نه اٿس

Large Red Wagtail

ٻاهران اچي رهي پوندڙ

129.    

نالو ڏنل نه اٿس

Grey Wagtail

ٻاهريون.

130.    

نالو ڏنل نه اٿس

Indian Blue headed Wagtail

ٻاهريون.

131.     

نالو ڏنل نه اٿس

Black headed Wagtail

ٻاهريون.

132.    

نالو ڏنل نه اٿس

Yellow headed Wagtail

ٻاهريون.

133.    

نالو ڏنل نه اٿس

Hodgson’s Yellow headed Wagtail

ٻاهريون.

134.    

نالو ڏنل نه اٿس

Tree pipit

ٻاهريون.

135.    

نالو ڏنل نه اٿس

Tawny pipit

ٻاهريون.

136.    

نالو ڏنل نه اٿس

Brown pipit

ٻاهريون.

137.    

نالو ڏنل نه اٿس

Jordon’s Brown Pipit

ٻاهريون.

138.    

ننڍو چنڊول

Pipit

 مقامي.

139.    

نالو ڏنل نه اٿس

Red throated pipit

ٻاهريون.

140.    

نالو ڏنل نه اٿس

Water Pipit

ٻاهريون.

141.     

نالو ڏنل نه اٿس

Japanese Water pipit

ٻاهريون.

142.    

نالو ڏنل نه اٿس

Desert Lark

ٻاهريون.

143.    

نالو ڏنل نه اٿس

Calandra Lark

ٻاهريون.

144.    

ننڍو چنڊول

Sky- Lark

مقامي.

145.    

چنڊول

Short-toed Lark

ٻاهريون.

146.    

ننڍو چنڊول

Indus Sand- Lark

مقامي.

147.    

چنڊول

Singing Bush- Lark

مقامي.

148.    

چنڊول

Sind Red Winged Bush Lark

مقامي.

149.    

چوٽير

Franklin’s  Crested Lark

مقامي.

150.    

چوٽير

Large Crested Lark

مقامي.

151.     

ٽڪر ڍولر

Desert Finch- Lark

مقامي.

152.    

ڍولر

Ashy- Crowned Finch Lark

مقامي.

153.    

ڍولر

Black Crowned Finch- Lark

مقامي.

154.    

چشمو پکي

White eye

مقامي.

155.    

نالو ڏنل نه اٿس

Baluchistan Purple sun bird

مقامي.

156.    

ڪاٺ ڪٽو

Sind Red Wood pecker

مقامي.

157.    

ڪاٺ ڪٽو

Yellow fronted Pied wood pecker

مقامي.

158.    

ڊکڻ

Sind Golden- backed wood pecker

مقامي.

159.    

نالو ڏنل نه اٿس

Wryneck

ٻاهران اچي رهي پوندڙ

160.    

نالو ڏنل نه اٿس

Crimson- breasted Barbet

ٻاهران اچي رهي پوندڙ

161.     

ڇاهه- چري

Roller

مقامي.

162.    

ڇاهه- چري

Kashmir Roller

ٻاهريون.

163.    

ننڍو ٽيڪلو

Sind Little Green Bee eater

مقامي.

164.    

وڏو ٽيڪلو

Blue tailed Bee- eater

ٻاهريون.

165.    

وڏو ٽيڪلو

Persian Bee eater

ٻچا ڏيڻ لاءِ ٻاهران ايندڙ.

166.    

وڏو ٽيڪلو

European Bee eater

ٻاهران اچي رهي پوندڙ

167.    

ڪينگر

Pied King fisher

مقامي.

168.    

ننڍو بلبل

Central Asian King fisher

ٻاهريون.

169.    

ننڍو بلبل

Common Indian King fisher

مقامي.

170.    

دليل

White breasted King fisher

مقامي.

171.     

هُد هُد

European Hoopoe

ٻاهريون.

172.    

چمڙو

Common Swift

مقامي.

173.    

نالو ڏنل نه اٿس

Alpine Swift

ٻاهريون.

174.    

چمڙو

Pallid Swift

ٻاهريون.

175.    

ڇاپاڪو پکي

Syke's Nightjar

مقامي.

176.    

ڇاپاڪو پکي

Unwin’s Nightjar

ٻاهريون.

177.    

ڇاپاڪو پکي

Common Nightjar

مقامي.

178.    

نالو ڏنل نه اٿس

Common Cuckoo

ٻاهريون.

179.    

ڪوڪر

Pied Crested Cuckoo

ٻچا ڏيڻ لاءِ ٻاهران ايندڙ.

180.    

ڪوئل

Koel

مقامي.

181.     

نالو ڏنل نه اٿس

Southern Sirkeer Cuckoo

ٻاهران اچي رهي پوندڙ

182.    

ڪوڪر

Chinese Crow- Peasant

مقامي.

183.    

ٽاڪرو

Large Indian Parroquet

مقامي.

184.    

چَتون

Rose Ringed Parroquet

مقامي.

185.    

ننڍو گُگ

Barn Owl

مقامي.

186.    

گُگ

Short- eared owl

ٻاهريون.

187.    

گُگ

Long- eared owl

ٻاهريون.

188.    

مڇ مار گگ

Arabistan Brown Fish-owl

مقامي.

189.    

ٻيلي جو گگ

Dusky Horned Owl

مقامي.

190.    

ڀٽ جو گُگ

Rock Horned Owl

مقامي.

191.     

ننڍو گُگ

Striated Scops Owl

مقامي.

192.    

ننڍو گگ

Sind collared scops owl

مقامي.

193.    

ننڍو گگ

Eastern Scops Owl

ٻاهريون.

194.    

چٻرو

Spotted Owlet

مقامي.

195.    

مڇ مار- پوٿي

Osprey

ٻاهريون.

196.    

ڳجهه

Griffon Vulture

مقامي.

197.    

ڳجهه

Long-billed Vulture

ٻاهران اچي ٻچا ڏيندڙ

198.    

راڄ ڳجهه

Cinereous Vulture

ٻاهرئين.

199.    

ڪاري ڳجهه

Black Vulture

مقامي.

200.   

ڳجهه

White backed Vulture

مقامي.

201.    

هِل- گونهه خور

Egyptian Vulture

مقامي.

202.   

خرگيز

Lammergeyer

کيرٿر جي مٿين حصن ۾ رهندڙ.

203.   

پرمار

Himalayan Golden Eagle

کيرٿر جي مٿانهن حصن ۾ رهندڙ.

204.   

عقاب

Imperial Eagle

ٻاهريون.

205.   

عقاب

Tawny Eagle

مقامي.

206.   

عقاب

Great Spotted Eagle

مقامي.

207.   

عقاب

Steppe Eagle

ٻاهريون.

208.   

پرمار

Bonillo’s Hawk Eagle

مقامي.

209.   

ڪاروباز

Booted Eagle

ٻاهريون.

210.    

عقاب

Short toed Eagle

مقامي.

211.     

راڄ عقاب

Crested Serpent Eagle

ٻاهران ايندڙ ڪڏهن ڪڏهن رهي پوندڙ.

212.    

باز

White eyed Buzzard Eagle

مقامي.

213.    

ڪڙل باز

Palla’s Fish- Eagle

ٻاهريون.

214.    

بحرباز

White tailed sea Eagle

ٻاهريون.

215.    

پليو- رتا عقاب

Brahminy Fish Kite

مقامي.

216.    

سرنهن

Common House Kite

ٻاهرئين.

217.    

سرنهن

Black eared Kite

ٻاهرئين.

218.    

ڪوئامار

Black winged kite

مقامي.

219.    

ڪوئا باز

Pallid Harrier

ٻاهريون.

220.   

ڪوئا باز

Montagu's Harrier

ٻاهريون.

221.    

ننڍو پرمار

Marsh Harrier

ٻاهريون.

222.   

باز

Long Legged Buzzard

ٻاهريون.

223.   

باز

Goshawk

ٻاهريون.

224.   

باز

Asiatic Sparrow Hawk

ٻاهريون.

225.   

شڪرو

Shikru

ٻاهريون.

226.   

شڪار

Severtzov’s Shikra

مقامي.

227.   

باز

Crested Honey Buzzard

ٻاهران اچي ٻچا ڏيندڙ.

228.   

پرباز

Peregrine Falcon

ٻاهريون.

229.   

پرباز

Red Capped Falcon

ٻاهريون.

230.   

لغڙ-جهگڙ

Luggar Falcon

مقامي.

231.    

چرغ

Cherrug Falcon

ٻاهريون.

232.   

ٽرمتي

Merlin

ٻاهريون.

233.   

باز

Hobby

ٻاهريون.

234.   

تورورتي

Red-headed Marlin

مقامي.

235.   

ڪوئا مار

Kestrel

ٻاهريون.

236.   

لق لق

White Stork

ٻاهريون.

237.   

لق لق- طور

Black Stork

ٻاهريون.

238.   

نالو ڏنل نه آهي

White necked Stork

ٻاهران اچي رهي پوندڙ

239.   

لق لق- تاڙ

Black necked Stork

مقامي.

240.   

نالو ڏنل نه اٿس.

Adjutant

ٻاهران اچي رهي پوندڙ.

241.    

چٽوڙ

Painted Stork

مقامي.

242.   

لمڊڪ

Open-billed Stork

مقامي.

243.   

چمچو پکي

Spoon-bill

مقامي.

244.   

ننڍو ڪانئيرو

Glossy Ibis

مقامي.

245.   

ڪانئيرو

Black Ibis

مقامي.

246.   

ددورو

White Ibis

مقامي.

247.   

سانهه- ڪٻرو بگلو

Common Grey Heron

مقامي.

248.   

جهاهه

Purple Heron

مقامي.

249.   

اڇو بگلو

Eastern Large Egret

مقامي.

250.   

اڇو بگلو

Smaller Egret

مقامي.

251.    

ٻراڙو

Little Egret

مقامي.

252.   

ڪارو-بگو

Reef-Heron

مقامي.

253.   

بگو- بگلو

Pond Heron

مقامي.

254.   

ڪرڪ پکي

Cattle Egret

مقامي.

255.   

تندر

Little Green Bittern

مقامي.

256.   

ڪوڪڙاٽ

Night Heron

مقامي.

257.   

چورڀائي

Little Bittern

مقامي.

258.   

چور ڀائي

Yellow Bittern

مقامي.

259.   

چورڀائي

Chestnut Bittern

مقامي.

260.   

چورڀائي

Black Bittern

مقامي.

261.    

چورڀائي

Bittern

مقامي.

262.   

لڪا-لڪي جاني

Flamingo

ٻاهريون.

263.   

ننڍو لڪا

Lesser Flamingo

ٻاهريون.

264.   

نالو ڏنل نه اٿس

Mute Swan

ٻاهريون.

265.   

نالو ڏنل نه اٿس

Whooper Swan

ٻاهريون.

266.   

نالو ڏنل نه اٿس

Berwick’s Swan

ٻاهريون.

267.   

هنج

Grey Lag Goose

ٻاهريون.

268.   

هنج

White fronted Goose

ٻاهريون.

269.   

راج هنس

Bar- headed Goose

ٻاهريون.

270.   

ڪارو هنج

Comb Duck or Nukta

ٻاهريون.

271.    

ٻيهر- ڪڙاهي

Cotton- Teal or Pigmy Goose

ٻاهريون.

272.   

لالو-منگ- کٽياڻ

Ruddy Sheldrake

ٻاهريون.

273.   

ٿر جو نيرڳ

Sheldrake

ٻاهريون.

274.   

نيرڳي

Mallard

ٻاهريون.

275.   

هنج هر

Spot bill

مقامي.

276.   

ٽگوش- ڪوڪرالي

Pin tail

ٻاهريون.

277.   

برد- ٻوڙي- بوهر

Gad wall

ٻاهريون.

278.   

ڦرائو

Wigeon

ٻاهريون.

279.   

چوئي

Marbled Duck

مقامي.

280.   

نالو ڏنل نه اٿس

Falcated Teal

ٻاهريون.

281.    

نالو ڏنل نه اٿس

Baikal or Clucking Teal

ٻاهريون.

282.   

ڪرڏو- چيکلو

Common Teal

ٻاهريون.

283.   

ڪَراڙو

Garganey

ٻاهريون.

284.   

گنو-لنگهو- الي پٽ

Shoveler

ٻاهريون.

285.   

رتابو

Red crested Pochard

ٻاهريون.

286.   

توراندو

Common Pochard or Dunbird

ٻاهريون.

287.   

ٻرڻو

White eyed Pochard

ٻاهريون.

288.   

توراندو- رناڙو

Tufted Pochard

ٻاهريون.

289.   

نالو ڏنل نه اٿس

Scamp

ٻاهريون.

290.   

نالو ڏنل نه اٿس

Golden- eye

ٻاهريون.

291.    

وڏورو

Large whistling Teal

مقامي.

292.   

چيهو-چڪو

Common tailed Teal

مقامي.

293.   

نالو ڏنل نه اٿس

Stiff tailed Duck

ٻاهران اچي رهي پوندڙ.

294.   

نالو ڏنل نه اٿس

Merganser OR Goosander

ٻاهريون.

295.   

نالو ڏنل نه اٿس

Red breasted Merganser

ٻاهريون.

296.   

جالي

Smew

ٻاهريون.

297.   

وڏو سلي

Large cormorant

مقامي.

298.   

ڪامبو

Little cormorant

مقامي.

299.   

ننڍو سلي

Shag or Green cormorant

مقامي.

300.   

سيري

Darter

مقامي.

301.    

نالو ڏنل نه اٿس

Red sea masked booby

ٻاهريون.

302.   

نالو ڏنل نه اٿس

Short-tailed tropic Bird

ٻاهريون.

303.   

پيڻ

Eastern Rosy Pelican

ٻاهريون.

304.   

پيڻ

Dalmatian Pelican

ٻاهريون.

305.   

نالو ڏنل نه اٿس

Wilson’s Petrel

ٻاهريون.

306.   

نالو ڏنل نه اٿس

Persian Shearwater

ٻاهريون.

307.   

نالو ڏنل نه اٿس

Great Crested Grebe

ٻاهريون.

308.   

نالو ڏنل نه اٿس

Black- necked Grebe

ٻاهريون.

309.   

ٽٻڻو

Little Grabe

مقامي.

310.    

نالو ڏنل نه اٿس

Southern Green Pigeon

ٻاهران اچي رهي پوندڙ.

311.     

نالو ڏنل نه اٿس

Lesser Orange breasted Green

ٻاهران اچي رهي پوندڙ

312.    

ڪبوتر

Hume’s Blue Rock Pigeon

مقامي.

313.    

وڏو ڳيرو

Stock Dove

ٻاهريون.

314.    

وڏو ڳيرو

Eastern wooden Pigeon

ٻاهريون.

315.    

ڳيرو

Ring Dove

مقامي.

316.    

نالو ڏنل نه اٿس

Rufous turtle Dove

ٻاهران اچي هتي رهي پوندڙ.

317.    

طوطن ڳيري

Little Brown Dove

مقامي.

318.    

ڳاڙهي ڳيري

Red Turtle Dove

مقامي.

319.    

چُر

Imperial Sand Grouse

ٻاهريون.

320.   

گُتو

Large Pintail Sand Grouse

ٻاهريون.

321.    

گُتو

Spotted Sand Grouse

مقامي.

322.   

کٽنگا

Coronetted Sand Grouse

مقامي.

323.   

بوتابر

Common Sind- Grouse

مقامي.

324.   

سسي سانگرس

Close barred Sand- Grouse

مقامي.

325.   

ڪرواناڪ- ڪربان

Sind Stone- Plover

مقامي.

326.   

کرنڊ

Great Stone- Plover

مقامي.

327.   

اڇو ٻار ٺڳو

Cream coloured Courser

ٻاهريون.

328.   

ٻارٺڳو

Courser

مقامي.

329.   

ڳاڙهو وات

Collared Pratincole

ٻاهران اچي ٻچا ڏيندڙ.

330.   

ڳاڙهو وات

Large Pratincole

ٻاهران اچي ٻچا ڏيندڙ.

331.    

اتارڻ

Small Pratincole

مقامي.

332.   

پيهوڙي

Peasant- tailed Jacana

مقامي.

333.   

ننڍو ٽيٽيهر

Little Ringed Plover

ٻاهريون.

334.   

ننڍو ٽيٽيهر

Jerdon’s Little Ringed Plover

مقامي.

335.   

ٽيٽيهر

Eastern Ringed Plover

ٻاهريون.

336.   

ننڍو ٽيٽيهر

Kentish Plover

مقامي.

337.   

نالو ڏنل نه آهي

Mongolian or Pamirs Lesser sand

ٻاهريون.

338.   

نالو ڏنل نه آهي

Large Sand- Plover

ٻاهريون.

339.   

ڪارو ٽيٽيهر

European Golden Plover

ٻاهريون.

340.   

ڪارو ٽيٽيهر

Eastern Golden Plover

ٻاهريون.

341.    

ٽيٽيهر

Western Grey Plover

ٻاهريون.

342.   

چوٽير ٽيٽيهر

Lapwing, Peewit or Green Plover

ٻاهريون.

343.   

ٽيٽيهر

Sociable Plover

ٻاهريون.

344.   

ٽيٽيهر

White- tailed Plover

ٻاهريون.

345.   

ٽيٽري

Makran Red- Wattled Lapwing

مقامي.

346.   

ٽيٽري

Yellow wattled Lapwing

مقامي.

347.   

نالو ڏنل نه اٿس

Turnstone

ٻاهريون.

348.   

نالو ڏنل نه اٿس

Dunlin

ٻاهريون.

349.   

نالو ڏنل نه اٿس

Curlew- Sand piper

ٻاهريون.

350.   

نالو ڏنل نه اٿس

Little Stint

ٻاهريون.

351.    

نالو ڏنل نه اٿس

Temminck’s Stint

ٻاهريون.

352.   

نالو ڏنل نه اٿس

Eastern Knot

ٻاهريون.

353.   

نالو ڏنل نه اٿس

Broad billed sandpiper

ٻاهريون.

354.   

نالو ڏنل نه اٿس

Sanderling

ٻاهريون.

355.   

نالو ڏنل نه اٿس

Ruff and Reeve

ٻاهريون.

356.   

نالو ڏنل نه اٿس

Dusky Redshank

ٻاهريون.

357.   

نالو ڏنل نه اٿس

Red shank

ٻاهريون.

358.   

نالو ڏنل نه اٿس

Green shank

ٻاهريون.

359.   

نالو ڏنل نه اٿس

Marsh sand piper

ٻاهريون.

360.   

نالو ڏنل نه اٿس

Green sand piper

ٻاهريون.

361.    

نالو ڏنل نه اٿس

Wood sand piper

ٻاهريون.

362.   

ڪچو اشنف

Common sandpiper

ٻاهريون.

363.   

گسلنگ

Terek sandpiper

ٻاهريون.

364.   

نالو ڏنل نه اٿس

Red necked Phalarope

ٻاهريون.

365.   

نالو ڏنل نه اٿس

Stilt

مقامي.

366.   

نالو ڏنل نه اٿس

Avocet

ٻاهريون.

367.   

نالو ڏنل نه اٿس

Godwit

ٻاهريون.

368.   

نالو ڏنل نه اٿس

Bar tailed Godwit

ٻاهريون.

369.   

بوڙينڊو سلند

Eastern Curlew

ٻاهريون.

370.   

ننڍو سلند

Whinbrel

ٻاهريون.

371.    

نالو ڏنل نه اٿس

Woodcock

ٻاهريون.

372.   

لِڪ پکي- اشنف

Common Snipe

ٻاهريون.

373.   

اشنف

Pintailed Snipe

ٻاهريون.

374.   

اشنف

Jack Snipe

ٻاهريون.

375.   

ڪچو اشنف

Painted Snipe

مقامي.

376.   

دوبه

Oystercatcher

ٻاهريون.

377.   

نالو ڏنل نه اٿس

Grab Plover

ٻاهريون.

378.   

نالو ڏنل نه اٿس

Whiskered Tern

ٻاهريون.

379.   

ڪنائي- ڪنائي

Gull billed Tern

مقامي.

380.   

ڪيڪڙا

Caspian Tern

مقامي.

381.    

وڏو ڪنائي

Makran Large Crested Tern

مقامي.

382.   

ڪنائي

Lesser Crested Tern

مقامي.

383.   

ڪنائي

River Tern

مقامي.

384.   

ڪنائي

Sandwich Tern

ٻاهريون.

385.   

ڪنائي

Common Tern

ٻاهريون.

386.   

ننڍو ڪنائي

Black Bellied Tern

مقامي.

387.   

ڪنائي

White cheeked Tern

ٻاهريون.

388.   

ڪنائي

Lesser Sooty Tern

ٻاهريون.

389.   

کوڙي

Little Tern

مقامي.

390.   

کوڙي

Black Shafted Little Tern

مقامي.

391.    

کوڙي

Mesopotamian Ternlet

مقامي.

392.   

وڏو دُٻائي

Yellow- legged Herring- Gull

ٻاهريون.

393.   

وڏو دُٻائي

Eastern Herring- Gull

ٻاهريون.

394.   

دُٻائي

Black headed Gull

ٻاهريون.

395.   

دُٻائي

Brown headed Gull

ٻاهريون.

396.   

دُٻائي

Great Black-headed Gull

ٻاهريون.

397.   

ننڍو دُٻائي

Slender- billed Gull

مقامي.

398.   

جهُڏي

Sooty Gull

مقامي.

399.   

پَٽ چير

Scissors bill

مقامي.

400.   

نالو ڏنل نه اٿس

Richardson’s Skua

ٻاهريون.

401.    

نالو ڏنل نه اٿس

Eastern Great Bustard

ٻاهريون.

402.   

گرهڻو

Great Bustard

مقامي.

403.   

کرمهڙ

Lesser Florican or Likh

ٻاهران اچي ٻچا ڏيندڙ

404.   

تلور

Boubara or Maqueen’s Bustard

ٻاهريون.

405.   

ڪراڪلي

Eastern Common Crane

ٻاهريون.

406.   

نالو ڏنل نه اٿس

Great White or Siberian Crane

ٻاهريون.

407.   

سارس

Sarus Crane

ٻاهريون.

408.   

ڪونج

Demoiselle Crane

ٻاهريون.

409.   

ڏاريو

Turkestan Water rail

ٻاهريون.

410.    

ڦوس ڏاريو

Little Crake

ٻاهريون.

411.     

ڦوس ڏاريو

Baillon’s Crake

ٻاهريون.

412.    

ڦوس ڏاريو

Spotted Crake

ٻاهريون.

413.    

ڍنڍ ڪڪڙ

Indian Moorhen

مقامي.

414.    

آڙي

Coot

ٻاهريون.

415.    

ڪرڪي ڪناتي

Chinese white breasted water hen

مقامي.

416.    

ڪارو ڪڪڙ

Water cock or Kora

مقامي.

417.    

ڪونج

Purple Moorhen

مقامي.

418.    

ڪارو تتر

South Persian Black Partridge

مقامي.

419.    

اڇو تتر

MakranGrey Partridge

مقامي.

420.   

ڪبڪ

Persian Chukar

کيرٿر ۾ رهندڙ.

421.    

سسي

Seesee Partridge

کير ٿر ۾ رهندڙ.

422.   

ٻٽيرو

Common Grey Quail

ٻاهران اچي ٻچا ڏيندڙ.

423.   

ٻٽيرو

Black breasted or Rain Quail

ٻاهران اچي ٻچا ڏيندڙ.

424.   

مور

Pea-fowl

مقامي- ٻاهران آندل.

425.   

طوطو ٻٽيرو

Little Button Quail

ٻاهران اچي ٻچا ڏيندڙ.

426.   

ننڍو ٻٽيرو

Button Quail

ٻاهران اچي ٻچا ڏيندڙ.

 


 

 

ضميمو نمبر: 2

 

هتي هن گزيٽيئر جي باب اٺين ڏانهن ڌيان ڇڪرائجي ٿو، جيڪو نسلن، ذاتين ۽ قبيلن بابت آهي. برصغير پاڪ و هند ۾ سن 1931ع جي آدمشماري کانپوءِ قبيلن ۽ ذاتين جي سرڪاري طور ڪا ڳڻپ نه ٿي آهي. سن 1941ع واري آدمشماري ۾ به آبادي جي ڪجهه ذاتين بابت بي ترتيب ۽ خاص انڪوائري ڪئي وئي هئي، انهي جي پٺيان به گهڻو تڻو سماجياتي ۽ بشرياتي (anthropological) سبب هئا. سن 1941ع واري آدمشماري وقت مسٽر ايڇ. ٽي. لئمبرڪ؛ تڏهوڪي پراونشل سپرنٽينڊنٽ آف سينسس، سنڌ جي ڪجهه قبيلن بابت ڪيتري حد تائين جاچ ڪئي هئي اها ڳالهه به مٿي بيان ٿيل باب ۾ چٽي ڪئي وئي آهي. سموري آدمشماري جي تفصيلي جاچ کانسواءِ سنڌ ۽ خيرپور جي ذاتين ۽ قبيلن جي ڪنهن جامع جائزي جو ته هاڻي سوال ئي پيدا نه ٿو ٿئي. سن 1951ع واري آدمشماري ۾ به قبيلن ۽ ذاتين جي ڳڻپ يا مجموعي طور سموري آدمشماري جي قبيلائي جوڙجڪ جي درجي بندي ڪرڻ جي ڪابه ڪوشش نه ڪئي وئي هئي. اهڙين حالتن جي مدنظر جيڪي ماڻهو هن پيچيدي مسئلي تي وڌيڪ اڀياس جا خواهشمند آهن انهن جو ڌيان سن 1931ع واري انڊيا جي آدمشماري رپورٽ جي جلد اٺين- حصي پهرئين جي ضميمي ايف- ڏانهن ڇڪرائجي ٿو. اها رپورٽ هندستان، پاڪستان ۽ ٻاهرين ملڪن جي سرڪاري ۽ وڏين خانگي لائبريرين ۾ ڏسي سگهجي ٿي. ضميمي ايف جي صفحن 497 ۽ 498 تي سيڪشن 6، 7 ۽ 8 ڏانهن خاص ڌيان ڏيڻ گهرجي. جيستائين اڄڪلهه سنڌ جي هندو آبادي جي جوڙجڪ جو سوال آهي ته اها 1931ع واري دور کان تمام مختلف آهي ۽ هن گزيٽيئر ۾ انهيءَ جا سبب پوريءَ ريت سمجهايا ويا آهن. هن جلد جي آدمشماري بابت باب ستين ۾ سن 1947ع ۾ پاڪستان جي آزاد رياست جي تشڪيل کانپوءِ آدمشماري ۾ آيل وڏين تبديلين جي نوعيت چڱي تفصيل سان سمجهائي وئي آهي.

مٿي حوالو ڏنل 1931ع واري آدمشماري جي رپورٽ جي ضميمي ايف ۾ 499 کان 536 تائين صفحن تي آيل هندو ذاتين جي ڏسڻي مان سن 1931ع ۾ سنڌ ۾ هندن جي قسمن بابت چڱي خبر پوي ٿي. هاڻي مستقبل ۾ جيڪڏهن ڪنهن سماجياتي جاچ (enquiry) ڪرائڻ جو فيصلو ڪيو وڃي ته انهي جو بنياد لازماً انهي ڏسڻي کي ٺاهڻ گهرجي. سن 1931ع جي آدمشماري رپورٽ جي هندو ذاتين جي ڏسڻي جي ڪالم 2 مان خبر پوندي ته سنڌ۾ سن 1931ع ۾ هندن جون مختلف ذاتيون ڪهڙن علائقن ۾ موجود هيون.

ضميمو نمبر: 3

 

مختلف فصلن، ڀاڄين ۽ ميوي جي وڻن تي حملو ڪندڙ عام موجود جيتن جي لسٽ. ٻيلي جي وڻن جي سروي نه ڪئي وئي آهي.

جريان نمبر

 

فصل

 

جيتن جا عام نالا

 

سائنسي نالا

1.

ڦٽي

اسپاٽيڊ بال ورم

Earias insulana E. fabia

 

 

پنڪ بال ورم

Platyedra gossy piella

 

 

جيسڊس

Empoasea devastans

 

 

ڪاٽن سيمي لوپر

Tarache notabilis

 

 

وهائيٽ انٽ

Microtermes sp. Nasutitermes sp.

 

 

ڪاٽن سيمي لوپر

Aphis gossypli

 

 

ڪاٽن ليف رولر

Aphis gossypli

 

 

ڪاٽن ليف رولر

Sylepta derogata

 

 

بلئڪ هيڊڊ ڪرڪيٽ

Gryllulus domesticus

 

 

ڊزرٽ لوڪسٽ

Schistocerca gregaria

(polyphygus pest)

2.

ساريون

رائيس اسٽيم بورر

Shoenobious bipunctifer Sesamia inferna scirpophaga S.

 

 

ڊيلفا سڊ بگ

Sogata distinces

3.

ڪڻڪ

وهائيٽ اسٽيم فلاءِ

Atherigona sp.

 

 

ڊزرٽ لوڪسٽ

Schistocerca gregaria

4.

ڪمند

ٽاپ بورر

Scripophaga monstigamas

 

 

اسٽيم بورر

Argyria sticticraspic

 

 

روٽ بورر

Emmalocera depressella

 

 

بلئڪ شگرڪين بگ

Macropes excavatus

 

 

وهائيٽ آنٽ

Microtermes sp.

 

 

شگرڪين مائيٽ

Palatetranychu sindicus

5.

جوئر ۽ مڪئي

اسٽيم بورر

Chilo zonellus Sesamica sp

 

 

ڊزرٽ لوڪسٽ

Schistocerca gregoria

6.

داليون

گرام پاڊ بورر

Heliothis armigera (obsoteta) polypnagus pests

7.

تيلي ٻجَ

تِل ليف رولر

Antigastra Catalaunalis

8.

ڀاڄيون

ڪيبيج سيمي لوپر

Plusia Crichalcia

 

 

پينٽيڊ بگ

Bagrada picta

 

 

مسٽرڊ سا فلاء

Athalia proxima

 

 

برنجال فروٽ بورر

Leucinodes orbonalis

 

 

برنجال اسٽيم بورر

Euzophera particella

 

 

برنجال ليس- ونگ بگ

Unentius sentis

 

 

ريڊ پمپڪن بيٽل

Aulacophera abdominalis

Aatripennis

 

 

اونين ٿرپس

Thrips tabaci

 

 

سرفيس گراس هوپر

Chrotogonus sp.

 

 

ڪٽ ورم

Agrotis ypsilon (polyphagus)

Dacus cucurbitae

D. zonatus.

9.

تماڪ

ٽوبيڪو ڪيٽر پلر